Nhịp điệu Sài gòn

(ảnh chụp từ tiệm Kem Bạch đằng nhìn ra đường Lê Lợi)

"Ta đi bằng nhịp điệu
1, 2, 3, 4, 5,
Em đi bằng nhịp điệu
6, 7, 8, 9, 10 .. ."

(Trịnh Công Sơn)

Tối nay về đến nhà mà cứ như vừa đi xa nhà. Mở vali ra, quần áo đồ đạc ấm nóng, nhất là cái bàn là . Mình hơi hoảng vì không hiểu tại sao (đến giờ vẫn chưa hiểu tại sao )

Cách đây 1 tuần, mở vali ra tại Sài gòn, áo quần đã đựng riêng trong túi vải (và cả giấy tờ) mà cũng lạnh ngắt. Dường như mình mang cả cái lạnh vào thành phố. Không hiểu trên máy bay họ để hành lý gửi như thế nào nhỉ? Rõ là đồ thì không thể tương tác với thời tiết bên ngoài rồi

Sụt sà sụt sịt, đi từ Hà nội lạnh cóng vào nơi 25 độ không sao, hơn hớn như đi dã ngoại. Thế mà về, Hà nội đón bằng một cơn mưa, thì đã sụt sịt thế này rồi.

Sài gòn cũng đang mưa, mưa bất chợt, những cơn mưa trái mùa. Ai nấy đều nói về mưa từ hôm thứ 6, khi trời âm u nhưng nước ko chịu rớt. Thứ 7, lá me bay tán tác, mưa xong vài đợt, đường vắng, trong này cuối tuần vắng hơn ngày thường đáng kể, các cửa tiệm cũng đóng nhiều hơn (ăn chơi như Tây ) Đi bộ tung tăng trên phố sau khi cafe với em LE về, sướng lắm mà không rõ nguyên nhân sướng là đâu, còn kết quả thì rất rõ ràng: 6 cuốn sách mua trên đường Nguyễn Huệ. Trời biết tại sao mình luôn mua được sách trên đường Nguyễn Huệ. Trong đó có cả Persuasion (đắt lè lè), nung nấu đọc từ sau khi xem 'The Lake House', nên mắc ráng chịu.

Mình lại nói theo giọng SG rồi. Lần nào cũng vậy, vào đây 1 lúc là nói giọng lai. Meo méo, eo éo, nhưng nghe mềm hơn, có lẽ vì vậy tiếp xúc với mọi đối tượng ở SG không bao giờ có vấn đề chi cả.

Thành phố này luôn là nó, dù cho mỗi lần vào lại thấy nó mở rộng ra một chút. Sài gòn không như Hà nội. Hà nội của 2007 rất khác với 1997 hay 1987, tạp hơn, nhưng Sài gòn thì vẫn thế. Nó chỉ mở rộng ra, cao lên, đông đặc người hơn, nhưng nhịp điệu của nó thì vẫn thế. Có thể nó là một trong số hiếm hoi thành phố mạnh mẽ có thể dung nạp và biến đổi con người đến với nó, thay vì bị người ta biến đổi và chia rẽ. Mình viết cũng chỉ để mong định hình được mình cảm thấy cái gì về nó, cái nhịp điệu mình đang nhắc đến là cái gì, bằng 1 từ thôi. Đến giờ thì vẫn thấy là hơi khó. Chưa tìm ra .

Lần đầu đến với Sàigòn năm lên 6 tuổi. Ngô luộc mặn thật là mặn, những bác bán hàng chào mời quần áo diêm dúa và nhiều nylon, quá lạ đối với 1 đứa bé sinh ra và lớn lên trong chế độ XHCN quen ăn mặc giản dị và nghèo. Tranh chuyện lịch sử của chế độ Cộng hòa còn lại trong nhà cô chú xưng tụng đủ loại anh hùng, từ Hai Bà Trưng đến Lữ Gia, từ Nguyễn Huệ nhảy qua Lê Văn Duyệt, chuyện về Nguyễn Tri Phương song song bài nuối tiếc Phan Thanh Giản. Ở miền Bắc lúc đó, chỉ có đối tượng vế đầu được xưng tụng, đối tượng vế 2 là dạng Cách mạng có thể bắn bỏ. Vì thế, trong căn nhà 5 tầng bên hông Rex có hẳn 1 tầng riêng làm phòng khách, con bé Bắc kỳ chỉ chúi đầu vào đọc truyện, chân gác lên thành đi văng, đến mức bị bà trẻ mắng té tát, té tát . Tòa nhà 5 tầng, truyện sử, Thảo cầm viên, quần loe áo chẽn ngoài đường và đồ sặc sỡ . . . tất cả hình như biến tôi thành một đứa trẻ khác, không quen được với cái nghèo từ quá sớm. Bắt đầu biết uống càfe fin.

Lần thứ 2 đi xe đò vào Sài gòn một mình năm 19 tuổi, trong 1 cơn tức vì trượt vụ đi Nga. Ấn tượng Sài gòn lẫn vào ấn tượng chuyến đi xuyên Việt đầu tiên trong đời. Lần đầu tiên biết thế nào là quấy rối tình dục trên xe đò và được 1 số thành phần: phụ xe, các chị bán buôn, các anh (cũng bán buôn) mặt mũi bặm trợn bảo vệ (và suốt ngày mua nước ngọt cho, amen!!) 19 tuổi, béo như một miếng thịt kho và má to như 2 miếng bánh đúc. Đứng bên cô chị họ thanh tú, mũi cao trong Thảo cầm dziên chụp hừn, mình nông dzân một cục!! Dấu vết Sàigòn để lại không nhiều, nhưng rất cụ thể: một mái tóc mà thợ Hà nội khi đó không bao giờ cắt, ngắn đến mang tai, rất mượt, và sau ót, một cái đuôi rùa dài 5 phân (cả lớp đại học nhớn nhác vì cái đuôi này!!). Cũng lần đầu tiên biết thế nào là hàng thùng và trung thành với nó suốt 4 năm đại học còn lại, cho tiết kiệm, và cho thoát khỏi các bộ đồ của mẹ.

Lần thứ 3 chả nhớ gì. Chỉ biết là suốt ngày đi shopping. Đã bắt đầu làm ra tiền.

Lần thứ 4 là Tết. Đi công tác một mình với 2 sếp. Sếp phó người Hàn quốc nêu gương cho nhân viên bằng cách nói với sếp trưởng người Scotland rằng chàng sẽ đổi vé ra sớm 1 ngày, vì "hết công việc trong này rồi, tôi không muốn chúng ta lãng phí tiền cho 1 đêm Khách sạn của tôi nữa". Có vẻ bài học này không thấm, vì "nhân viên" thẽ thọt xin sếp Scotland "cho tui ở lại ăn Tết trong này luôn". Thế là ở lại thôi. Đông tắc thở giao thừa trên đường Hàm nghi và chuyến đi chơi để đời xuống chợ hoa Thủ Đức. Trời ơi, Tết trong này rực nắng vàng như vậy sao? Tung tăng đi chơi Suối tiên trong váy ngắn tóc ngắn và mồng 4 Tết bưng ra Hà nội một cây mai tự tay chọn trong chợ mai Thủ Đức, cây mai cao 2 mét, giá 200 nghìn, tiền cước cũng đúng 200 nghìn luôn! Năm đó, mai nặng dưới 6 kí miễn cước phí.

Mẹ bảo mình đã mang nắng về nhà, hẳn là mẹ rất tự hào khi thấy hàng xóm xúm lại trầm trồ khen ngợi

Chẳng bao lâu sau quay lại Sài thành và ở rịt trong này từ tháng 6 đến tháng 9. Bà lo trang phục trong công ty khuyên mình mang theo váy chứ đừng mang quần (đồng phục gồm cả quần áo và váy áo) vì: "trong đó chắc nóng lắm, mày mặc quần không thiết thực." Nhưng mùa Hạ trắng trong này vẫn thoáng gió, đến mức có thể mặc áo dài đi bộ trên phố cả ngày, đến mức mình chạy từ đầu tới cuối thành phố, có ngày gặp vài chục công ty (nếu là trong 1 tòa nhà) mà chẳng một chút mệt mỏi. Khi trở lại Hà nội, ai nấy đều khen .. trắng ra, và đoán: chắc ngồi phòng máy lạnh suốt ngày chẳng làm gì hở? Bắt đầu mê thích Saigon Saigon Bar và biết thế nào là Gossip, Mưa rừng, Tiếng Tơ Đồng và Spaceship. Hàng tối bám trụ ở quán bán nghêu cộng xôi gà ở Mạc Thị Bưởi, các bữa tối hơi kỳ quặc (nghêu cộng xôi gà), nhưng quán đó bán như vậy, và mình thì ăn hết!

Mỗi lần vào trong này, thành phố cứ như biến đổi gen cho mình. Đi lại nhẹ nhàng, kết thân dễ dàng, ngay trong lúc mơ màng nhất cũng làm ra tiền, cuộc sống không xô bồ, mà là say sưa. Khi mua 1 cuốn sách, mình bỗng nhiên cũng quyết định nhanh hơn, và luôn mua được nhiều. Không hiểu!!!

Chẳng bao lâu nữa các sếp đều nhận ra mình tha thiết với thành phố này. Một quyết định điều chuyển được đưa ra mau lẹ, dỹ nhiên vì lợi ích công ty, nhưng không hiểu sao không một ai thèm cho mình biết, không một ai thèm hỏi ý kiến. Tình cờ, mình biết, tình cờ, lúc đó bỗng không muốn đi (vì tình, hixx). Thế là chống lại, mặt các sếp cực kỳ xẩm xì, và kết quả là mình phát chán mà rời đi sau nửa năm nữa, rời cái nơi làm kế bên hông Nhà hát lớn mà mình yêu quí cực kỳ sau 3 năm bảy nổi ba chìm với nó.

Sài gòn, Sài gòn . . .

Việc đầu tiên sau khi bỏ việc là vào Sài gòn, rồi từ đó sang Camphuchea, chuyến đi đã làm thay đổi toàn bộ cuộc sống, rồi từ đó kiếm sống dễ dàng hơn và nhiều thời gian để lang thang hơn. Rồi từ đó . . .

Nhưng ý định ở lại hẳn đã tan biến, để khởi đầu thì phải quay về cố hương. Cô bé bán xôi trên đường Mạc Thị Bưởi thi đậu Đại học ngay năm đó, thế là cũng không bán nữa. Thiếu cô bé và gánh hàng nhỏ, quận I thiếu 1 cái gì đó cực kỳ cơ bản! Đã nhiều năm, mình vào Sài gòn gần như hàng năm, đã thay những bữa tối nghêu và xôi bằng trôi nổi các hàng ăn khác, nhưng thói quen đi bộ từ kem Bạch đằng qua bùng binh Nguyễn Huệ, đi về phía Mạc thị Bưởi và trên đường dừng lại mấy cái nhà sách thì vẫn vậy. Bắt đầu nhận ra vì sao mình yêu thành phố này và mỗi lần trở vào cứ như đi sưởi nắng. Dù cho nó nhớn lên, cao vòi vọi, rộng mênh mông, bãi bồi bên Thủ Thiêm nay đã sắp cạnh tranh với Quận Nhứt thì Thành phố này vẫn chỉ là nó - nhanh mà chậm, vô số quán cafe trong ngõ, bước qua cánh cổng hẹp là một không gian xanh rì và rộng rãi, nhạc Trịnh Công Sơn nhè nhẹ, những chị bán hàng rong đậu một cách cố định bên hông các cao ốc, không sợ và cũng không quan tâm sự xa hoa liền kề, những lời chào nhanh nhẹn và ngọt ngào của mọi người làm dịch vụ, điều mà Hà nội sẽ còn chờ lâu, khu phố Tàu quận 5 lúc nào cũng kìn kìn sôi động, và bạn bè cứ ới một tiếng là vội vàng chở mình đi chơi và shopping, những nhà hàng cứ mỗi năm lại mở thêm với món ăn mới của một nước mới nào đó, bộ sưu tập các Bar san sát quanh trung tâm, bộ sưu tập những ngõ hẻm bán hải sản và lẩu cá kèo, lẩu mắm đến nửa đêm, những cửa hàng giày và đồ du lịch mà đồ gì cũng có, và balo túi xách, ui chao vừa nhiều vừa rẻ . . và cách nói chuyện của người Sài gòn, luôn luôn có vẻ ganh tỵ vì mình vừa từ xứ lạnh vào, dù mình mới vào hay vào đã vài tháng, vì da mình còn trắng sau một mùa đông ít nắng, vì A,B,C,D,E . . .

Cái thay đổi duy nhất ở trong này, dễ nhận nhất, là thời tiết. Sài gòn bây giờ Tết không còn nóng như xưa nữa, 24-25 độ thường xuyên, nhiệt độ mà một nửa dân số Sài thành mặc áo khoác và len dài tay ra đường, gái Hà nội tự hào mặc áo cộc tay đứng nhìn xuôi ngược, nhất là mấy hôm nay, cuối tháng 2, những cơn mưa trái mùa, se se . . . .